IND en vrijheid van godsdienst

Stichting Gave heeft bij de IND en bij de kamercommissie Justitie en Veiligheid protest aangetekend tegen de handelwijze van de IND inzake een asielverzoek van een Chinese christen. De IND geeft een Chinese christen geen asiel omdat zij zich volgens de IND kan aansluiten bij de door de Chinese overheid gecontroleerde protestantse Drie-Zelf Kerk. Dat in zo’n kerk de vrijheid van godsdienst geschonden wordt, zoals de minister van Buitenlandse Zaken erkent, ziet de IND kennelijk niet als een probleem.

Nadat de zaak bij de SvJV aanhangig was gemaakt is de beschikking toch nog ingetrokken en is op 2 augustus 2019 asiel verleend.

De Chinese asielzoeker was tot bekering gekomen in een niet-geregistreerde, vervolgde kerk. Voor de Chinese asielzoeker is een belangrijk bezwaar tegen de Drie-Zelf Kerk, dat kinderen niet gedoopt mogen worden en dat het evangelie niet aan kinderen uitgelegd mag worden. Ook is zij van mening dat de overheid niet haar wil aan de kerk mag opleggen. De IND vindt die bezwaren niet belangrijk. Volgens de IND schrijft de Bijbel niet voor dat kinderen gedoopt worden en roept de Bijbel wel op om de overheid te respecteren en te bidden voor de overheid.

In de reactie van de IND aan Gave wordt slechts verwezen naar de officiële beleidskaders die voor asielaanvragen van Chinezen en van christenen van toepassing zijn. Daarmee concludeert Gave dat de handelswijze in deze zaak in de ogen van de IND binnen deze beleidskaders valt. De IND vindt het dus kennelijk correct:

  • dat de IND een eigen standpunt in theologische kwesties inneemt en aan de hand daarvan de geloofsovertuiging van de vreemdeling beoordeelt;
  • dat de IND van een Chinese christen verwacht dat hij of zij zich in China aansluit bij een geregistreerde en door de Chinese overheid gecontroleerde kerk

Gave is hierover verbaasd en verontrust. Er geldt in Nederland scheiding van kerk en staat, wat inhoudt dat de overheid geen eigen standpunt inneemt in geloofskwesties en zich dus onthoudt van een eigen oordeel hoe de Bijbel gelezen en toegepast moet worden. De geloofsovertuiging van de asielzoeker mag niet door de IND in twijfel worden getrokken omdat de IND meent de Bijbel beter te kunnen lezen dan de asielzoeker en de kerk waar zij lid van is.

Gave is ook zeer verbaasd dat de IND meent dat er bij de door de Chinese overheid gecontroleerde kerken slechts sprake is van ‘wat procedurele beperkingen’. Onze Minister van Buitenlandse zaken heeft hier een heel ander beeld bij: bij deze kerken kan niet gesproken worden van vrijheid van religie en levensovertuiging, zoals verankerd in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten. Ook heeft hij laten weten dat deze kerken wettelijk verplicht zijn om kernwaarden van het socialisme te implementeren en sturing, toezicht en controles van relevante organen van lokale overheden te accepteren. Uit andere bronnen blijkt dat de door de overheid gecontroleerde kerken gedwongen zijn te ‘verchinezen’ en loyaliteit aan de Communistische Partij te tonen door tijdens de kerkdiensten communistische liederen te zingen, kruizen te verwijderen en de nationale vlag te tonen. Ook moeten religies zich aanpassen aan de socialistische samenleving, wat ervoor moet zorgen dat religieuze instanties de partij en het politieke systeem moeten ondersteunen.

Gave is over de handelwijze van de IND zeer verontrust. De Chinese overheid wil alle christenen dwingen zich aan te sluiten bij een van de door de overheid gecontroleerde kerken. Kennelijk wordt dit beleid gesteund door onze IND. Gave concludeert dat de IND hiermee inbreuk maakt op de vrijheid van godsdienst van Chinese christenen die in Nederland asiel aanvragen.

Uitgebreide bespreking van de zaak

.

Download ons expertiserapport

.

Bronnen

  • Minister van Buitenlandse Zaken: Beantwoording Kamervragen over het bericht dat christenvervolging in China verviervoudigd is, 22 maart 2019
  • Algemeen Ambtsbericht China van februari 2018, p. 39, waaruit blijkt blijkt dat Protestantse gelovigen zich dienen aan te sluiten bij de door de staat goedgekeurde en geleide protestantse kerk, de Three-Self Patriotic Movement (TSPM), dat de Chinese autoriteiten door (administratieve) pesterijen en een restrictief beleid druk trachten uit te oefenen op (huis)kerken om zich aan te sluiten bij de TSPM en dat dit onder meer gebeurt door onaangekondigde invallen tijdens diensten, uitzettingen uit ontmoetingsplaatsen en een officieel verbod op godsdienstige activiteiten van huiskerkgemeenschappen.
  • Ministerie van Justitie en Veiligheid: Landgebonden asielbeleid China, Kamerbrief 17 augustus 2018
  • Jaarrapport 2018 ‘Freedom of Religion’ van de Congressional-Executive Commission on China: “Party and government officials emphasized several key policy principles in religious affairs during this past year: ‘‘Actively guiding religions to adapt to socialist society.’’ As explained by Party and government sources, this means ‘‘guiding’’ religious groups to support Party leadership and the political system. The State Council Information Office stated in an April 2018 white paper that this principle also includes ensuring that religious believers are ‘‘subordinate to and serve the overall interests of the nation and the Chinese people.’’
  • Bericht ‘Christian Solidarity Worldwide’ van 11 oktober 2018: “State-sanctioned churches have been forced to ‘sinicise’ and demonstrate their loyalty to the Communist Party by singing pro-Communist songs during church services, removing crosses, and displaying the national flag.”
  • Rapport 2017/2018 Amnesty International: “In June, the State Council passed the revised Regulations on Religious Affairs, to come into effect on 1 February 2018. It codified far-reaching state control over every aspect of religious practice, and extended power to authorities at all levels of the government to monitor, control and potentially punish religious practice.”
  • Artikel Trouw, 31 augustus 2018, “President Xi dwingt de Chinese kerk in de rode pas te lopen”
  • Artikel China Source, 1 mei 2019 “7 Reasons Why Sinicization Is Not Rhetoric This Time” (zie ook RD d.d. 27 mei 2019)

Reactie IND

Per email van Afd. SUA/AAB d.d. 9 mei 2019:

“De IND beoordeelt de vrees bij terugkeer. De vreemdeling dient daarbij aannemelijk te maken dat hij/zij niet terug kan keren omdat hem/haar bij terugkeer vervolging te wachten staat. De situatie van christenen en andere religieuze minderheidsgroeperingen in China is ons bekend. Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft hierover gerapporteerd in zijn ambtsbericht van februari 2018. Dit ambtsbericht heeft geen aanleiding gevormd om bijzonder beleid in te stellen ten aanzien van bekeerde Christenen, ongeacht bij welke kerkgemeenschap zij zich aan willen sluiten. In alle gevallen vindt er dus een individuele beoordeling plaats ten aanzien van de gestelde vrees bij terugkeer en dient de vreemdeling aannemelijk te maken dat hij/zij haar geloof niet kan beoefenen zonder daarbij een reëel en voorzienbaar risico op vervolging te lopen.”

Het bezwaar van onze stichting blijft hiermee staan. Uit de beoordeling in de individuele zaak blijkt dat de IND erkent dat christenen in China hun geloof niet kunnen beoefenen in een niet-geregistreerde kerk zonder daarbij risico op vervolging te lopen. De IND mag kennelijk wel verwachten dat een christen zich in dat geval aansluit bij een door de Chinese overheid gecontroleerde kerk teneinde vervolging te ontlopen. De IND negeert daarmee het feit dat er in de geregistreerde kerken geen vrijheid van godsdienst is. Ons bezwaar hiertegen wordt in de reactie niet weggenomen. Ook gaat de IND niet in op ons bezwaar dat de IND een eigen standpunt inneemt in theologische kwesties en op basis daarvan de geloofsovertuiging van de asielzoeker beoordeelt.

Nadat de zaak bij de SvJV aanhangig was gemaakt is de beschikking toch nog ingetrokken en is op 2 augustus 2019 asiel verleend op de a-grond. Als Gave zijn we dankbaar voor deze afloop. Toch blijft het zorgwekkend dat er bij de IND kennelijk onvoldoende besef is wat een grondrecht als de vrijheid van godsdienst inhoudt.

Artboard facebook google+ instagram linkedin maps pinterest twitter vimeo youtube world