Is de complexiteit veranderd? - reactie op IND rapport

In december 2023 publiceerde de IND het rapport ‘Is de complexiteit van het nemen van asielbesluiten veranderd? – Ervaringen, oorzaken en handelings-perspectieven’. Gave heeft een reactie geschreven waarin met name aandacht wordt besteed aan de complexe asielaanvragen over geloofsovertuiging. Voor een deel kunnen we de bevindingen van de IND onderschrijven. Voor een ander deel zien we echter, dat de IND zelf onnodig heeft bijgedragen aan toename van complexiteit en te weinig oog heeft voor de invloed van eigen beleidskeuzes.

Samenvatting van onze reactie

Terechte zorgen van de IND

Het structurele personeelstekort en het grote personeelsverloop bij de IND leidt tot ernstige knelpunten. (Verdiepende) opleiding en de opbouw van ervaring staat voortdurend onder grote druk. Dit uit zich onder meer in een afnemende kwaliteit van besluitvorming bij asielaanvragen over geloofsovertuiging.

De IND stelt voor om meer te gaan werken met specialisatie. Wij juichen dat toe, maar het bevreemdt wel dat specialistenteams die in 2020 opgeleid werden niet meer lijken te bestaan en dat evaluatie hiervan ontbreekt.

De politiek gaat niet altijd verstandig om met maatschappelijke verontwaardiging. Dit kan leiden tot besluiten die niet voldoen aan normen van rechtvaardigheid.

Vertekend beeld

Het IND rapport geeft op enkele punten een zeer vertekend beeld. Het Europees Hof van Justitie van de EU wordt ten onrechte toegedicht te hebben bijgedragen aan complexiteit, aangezien het Hof in 2012 enkel gewezen heeft op verplichtingen van verdragen waar Nederland zich aan verbonden heeft. Ook schetst de IND een beeld van onvoorspelbare en onbeheersbare fluctuaties in het aantal complexe asielaanvragen, terwijl de ‘opeenhoping’ van complexe zaken voortkwam uit langdurig uitstel van die complexe zaken en daarmee voorspelbaar was.

Eigen beleidsruimte en verantwoordelijkheid IND

Het IND rapport bevestigt de punten die wij reeds in 2022 benoemden: de IND werkt, ook blijkens input van VluchtelingenWerk, Nidos en IND medewerkers, complexiteit in de hand door onvoldoende gestructureerd te reageren op ontwikkelingen in jurisprudentie en beleid. Medewerkers raken het overzicht kwijt in een woud van informatie. Wij zien dit ook terug in de werkinstructie over geloofsovertuiging. Deze is de afgelopen jaren wel flink uitgebreid, maar niet begrijpelijker en inzichtelijker geworden. De IND maakt ook te weinig en te vrijblijvend gebruik van externe expertise. Medewerkers krijgen daardoor onvoldoende handvatten om zich te concentreren op de aspecten die bij een individuele asielaanvraag echt van belang zijn.

De IND concludeert dat de kwaliteit van het werk van de advocatuur hen helpt om tot betere besluiten te komen. Het bevreemdt dan ook zeer, dat geadviseerd wordt de rechtsbijstand uit de bestuurlijke fase te halen. Verwacht kan worden, dat meer zaken in beroep bij de rechtbank komen, meer beroepen gegrond verklaard worden en de IND alsnog opnieuw naar de zaak moet kijken, waarmee de werkdruk bij zowel de rechtbank als de IND eerder toe- dan af zal nemen.

Volledig rapport

 

Artboard facebook google+ instagram linkedin maps pinterest twitter vimeo youtube world