Asielzoekers met beperkingen

Er zijn asielzoekers die heel goed hun verhaal kunnen vertellen. Anderen hebben daar juist veel moeite mee. De een heeft geen of weinig scholing gehad en kan niet lezen. Een ander heeft een verstandelijke beperking. Weer een ander kampt met ernstige PTSS.

Iemand die ongeschoold is of een verstandelijke beperking heeft, heeft niet geleerd zijn gedachten en gevoelens te verwoorden. Een analfabeet kan bijvoorbeeld niets opschrijven, wat helpen zou om het te onthouden en er nog eens verder over na te denken. Asielzoekers komen bovendien uit een cultuur waarin je vooral geleerd wordt volgzaam te zijn en de mening van anderen te volgen. En dan moet je bij de IND vertellen over je persoonlijke ‘motieven voor en proces van bekering’! Daarnaast wordt soms geconcludeerd dat iemand vanwege ernstige posttraumatische stressstoornis (PTSS) niet in staat om zijn verhaal te vertellen bij de IND. Vraag is, hoe hij dan kan overtuigen over de persoonlijke bekering.

Richtlijnen

De IND heeft richtlijnen hoe met kwetsbare asielzoekers om te gaan. Bij de interviews moet de vraagstelling eenvoudig gehouden worden. Als een asielzoeker zijn verhaal niet bij de IND kan vertellen, moet gezocht worden naar alternatieven. Soms kan een besluit genomen worden over de asielaanvraag op basis van documenten. Dat kan bijvoorbeeld als er voldoende bewijsmateriaal is over bedreigingen en mishandeling waar de asielzoeker mee te maken heeft gehad. In andere gevallen kan wellicht informatie ingewonnen worden bij een zogeheten vertrouwenspersoon.

Onderzoek

Gave heeft recent acht asielaanvragen onderzocht van bekeerlingen die te maken hebben met de genoemde beperkingen. De conclusie is dat het IND medewerkers moeilijk lukt om de vraagstelling aan te passen. Ook speelt een rol dat diverse medewerkers denken dat een bekering voortkomt uit studie en geen oog hebben voor de rol van persoonlijke ervaringen. Dit probleem komen we vaker tegen, maar als iemand laaggeletterd is of een verstandelijke of psychische beperking heeft, doet dit probleem zich veel sterker gelden. Gevolg is dat in deze acht gevallen de asielaanvraag werd afgewezen omdat de IND de bekering niet geloofwaardig vond.

Positief is, dat de IND er wel voor open staat dat een predikant een uitgebreid gesprek met een asielzoeker heeft, als een gesprek bij de IND niet mogelijk is.

Voor rechtshulpverleners is het onderzoeksrapport beschikbaar.

Ondersteuning vanuit de kerk

Als kerk kun je de asielaanvraag van deze extra kwetsbare asielzoekers ondersteunen. Het heeft de meeste impact als het voorafgaand aan de asielaanvraag wordt gedaan:

  • Allereerst kun je een verklaring schrijven over de geloofsuitingen van de asielzoeker, zie ons advies
  • Als je in de kerk of in je netwerk iemand hebt die hiervoor deskundig is, kan die persoon gevraagd worden een rapport op te stellen over de beperkingen van de asielzoeker en wat dat betekent voor zijn geloofsontwikkeling en geloofsuitingen.
  • Met de advocaat en Gave kan overlegd worden of het nuttig is om een uitgebreid gesprek met de asielzoeker te houden. Dit gesprek wordt bij voorkeur gehouden door een voorganger met een theologische opleiding. De advocaat en Gave kunnen een handreiking geven voor het verloop van het gesprek en voor de verslaglegging.
Artboard facebook google+ instagram linkedin maps pinterest twitter vimeo youtube world