WI 2019/18 Bekeerlingen

Werkinstructie 2019/18 is een aangevulde versie van WI 2018/10 Bekeringen die per 1 juli 2018 van kracht was en asielaanvragen op grond van afvalligheid, bekering en geloofsgroei betreft. Onze stichting heeft de werkinstructie WI 2018/10 uitgebreid besproken. Deze bespreking vindt u hieronder.

De aanvulling van WI 2019/18 betreft de nieuw ingevoerde verplichting om bekeringscoördinatoren te raadplegen. Bespreking van het laatste vindt u in het ‘gerelateerde item’ rechts.

Op 15 februari 2022 is deze werkinstructie vervangen door WI 2022/3 Bekeerlingen en afvalligen. Hierin is het toetsingskader voor atheïsme en afvalligheid sterk gewijzigd. De werkwijze voor de toetsing van bekering op zichzelf is ongewijzigd gebleven. De opmerkingen van onze stichting daarover blijven derhalve onverminderd van kracht.

In conclusie is het volgende vastgesteld:

De werkinstructie biedt een basis voor verbetering van het onderzoek naar en de beoordeling van geloofwaardigheid van bekering. Onze stichting ziet een aantal verbeteringen:

  • In vergelijking met de sinds 2012 beschikbare ‘vaste gedragslijn’ biedt de WI een verbreding in de zin dat ook nadrukkelijk aandacht is voor afvalligheid en voor een bekering naar atheïsme en agnosticisme.
  • Er is aandacht voor culturele en historische aspecten die mede een motief voor afvalligheid en bekering kunnen vormen.
  • Er wordt niet meer verwacht dat een vreemdeling zich heeft verdiept in verschillende kerken en/of stromingen binnen een kerk.
  • Aan verklaringen van kerken en voorgangers met informatie over de geloofspraktijk van de vreemdeling wordt gewicht toegekend.

Evenwel biedt de WI onvoldoende waarborgen voor een zorgvuldige en deskundige beoordeling. Te noemen valt onder meer:

  • Er zijn geen handvatten voor het gebruik van objectieve informatiebronnen aangaande bekeringsprocessen.
  • Er is onvoldoende oog voor de samenhang tussen de drie beoordelingselementen (motieven voor en proces van bekering, kennis, activiteiten).
  • Bij voortgaande bekering zou de nadruk in het onderzoek meer moeten verschuiven naar activiteiten in plaats van de motieven voor en proces van (de beginfase van) de bekering.
  • De bespreking van de kenmerken van een passieve vorm van bekering is te beperkt.
  • Hoewel de WI er oog voor heeft dat het onderzoek niet moet plaatsvinden vanuit de (veelal westers-seculiere) context van de gehoor- of beslismedewerker, is de WI zelf niet gevrijwaard van een denken vanuit een westers-seculiere context.
  • De WI biedt geen openheid voor het inschakelen van een deskundige door de IND medewerkers en de WI is er kennelijk op gericht om niet te veel waarde te hoeven toekennen aan rapporten van door de vreemdeling ingeschakelde deskundigen.
  • Er is geen aandacht voor de voortdurende problematiek van de in voorkomende gevallen slechte vertaling en soms zelfs intimidatie door (veelal islamitische) tolken.
Download ons rapport

In februari 2019 heeft onze stichting het vervolgrapport ‘Credibility of conversion‘ gepubliceerd, waaruit blijkt dat de zorgpunten ondanks de verbeterde werkinstructie niet zijn weggenomen.

In juni 2022 is een rapport gepubliceerd met vergelijking van 10 casussen uit 2017 (van voor publicatie van de eerste werkinstructie Bekeerlingen, 2018/10) en 10 casussen uit 2021. Ook in dit rapport is de conclusie dat de verbetering van de werkwijze wel zichtbaar is, maar zich niet doorvertaalt in verbeterde besluitvorming.

Op 12 mei 2021 heeft de Afdeling uitgesproken dat uit de werkinstructie volgt dat de elementen kennis en activiteiten altijd onderzocht en meegewogen moeten worden, ook als de IND de verklaringen op het element motieven en proces ontoereikend vindt. Ook moeten verklaringen van derden altijd inhoudelijk meegewogen worden. Het volstaat niet om te oordelen dat de beoordeling aan de staatssecretaris is voorbehouden en dat overlegde verklaringen daar (op voorhand) niet aan kunnen afdoen, zie verder ons bericht over deze uitspraken.

Onze stichting heeft in de bespreking ook tekortkomingen gesignaleerd in de wijze waarop afvalligheid, atheïsme en agnosticisme in de werkinstructie behandeld zijn. Op 19 januari 2022 heeft de Afdeling uitgesproken dat de staatssecretaris op deze onderwerpen met een verbeterde werkwijze moet komen, zie het bericht over deze uitspraken.

Artboard facebook google+ instagram linkedin maps pinterest twitter vimeo youtube world